Een kuier om die tafel

On door Tjeerd de BoerinGeen categorieEen reactie plaatsen

Het Goede leven, column 1 juli 2020

De Covid-19-pandemie heeft de globalisering van onze wereld op een merkwaardige wijze versneld. We worden dagelijks geïnformeerd over de exacte plek waar weer nieuwe besmettingen zijn en welke nieuwe maatregelen waar genomen worden. 

We zijn deel geworden van een wereldwijd debat over wat wel of niet mag en kan in de strijd tegen het virus. En dat doen we dan weer zo lokaal mogelijk, vanuit huis, in alle zelfbeperking en onderlinge afstand. Onze wereld is klein geworden, geïsoleerd van onze geliefden en bekenden. 

Tegelijkertijd is juist vanuit huis de wereld bereikbaarder dan ooit. Op onze telefoons, iPads en laptops, via sociale media zijn we in een muisklik aan de uiteinden van de aarde. Dat wil zeggen: als alles werkt, want het wereldwijde web is even kwetsbaar als de wereld zelf. 

Meer uitwisseling van informatie betekent niet per se meer kennis, niet per se betere samenwerking om het virus te lijf te gaan. Maar het nieuwe globale platform biedt wel heel veel kansen om dichter bij elkaar te komen – en dat zonder vliegschaamte. 

Zo kon ik lesgeven aan theologiestudenten in Hongkong, waar nog altijd een strenge lockdown geldt en al het onderwijs digitaal is. En samen met duizend anderen trad ik in gesprek met Leonardo Boff, die vanuit zijn studeerkamer in Brazilië theologisch reflecteerde op de uitdaging die Covid-19 aan Gods schepping stelt. 

Hij had het over een ‘bio-gecentreerd’ leven, waarin zorg de belangrijkste deugd is. Zorg die begint bij de eigen omgeving – en in Brazilië komen daar onvermijdelijk de zorgen om het Amazone-gebied en het onnavolgbare beleid van de president bij. En daarbij is de erkenning van onze kwetsbaarheid en de noodzaak van onderlinge solidariteit belangrijk. Ook refereerde hij aan de radicale spiritualiteit van Franciscus en Clara van Assisi. 

De volgende dag zat ik in Zuid-Afrika. Door een collega van de Verenigende Gereformeerde Kerk in Suider Afrika (VGKSA) was ik uitgenodigd de inleiding te houden bij een online ‘kuier om die tafel’ over de missionaire kerk in tijden van Covid-19. Een gesprek over alle grenzen heen. 

Mooier kan het bijna niet. Ook in Zuid-Afrika wordt er in de lockdown (‘grendeltijd’ in het Afrikaans) gezocht naar het nieuwe kerk zijn, met digitale diensten, zoom-bijeenkomsten, diaconale tikkies, vlogs en blogs, pastoraal beeldbellen. 

Ook daar vraagt men zich af of die het nieuwe kerkelijk normaal zijn, waarmee mensen binnen maar ook buiten de eigen gemeente bediend kunnen worden. Maakt de pandemie door het ‘stille, onzichtbare, onwelkome en dodelijke’ virus kerkgemeenschappen op ongedacht ándere manieren missionair? Vanuit huis? 

Vanuit huis kunnen we met iedereen die dat wil, met iedereen die ons uitnodigt, contact maken, in gesprek raken, een kuier om de gemeenschappelijke virtuele tafel maken.  

1 juli

On door Tjeerd de BoerinBlogEen reactie plaatsen

Er zijn meerdere redenen om van 1 juli een bijzondere dag te maken. Bijvoorbeeld door er een nationale feestdag van te maken, vanwege Keti Koti, de formele afschaffing van de slavernij op 1 juli 1863. Of een droeve herdenkingsdag, omdat op 1 juli de democratie werd afgeschaft in Hongkong. 

Daar, in Hongkong,  was 1 juli al de nationale feestdag, de dag van de teruggave van de stad aan China in 1997, na 156 jaar Brits bewind. Vier jaar geleden werd die gebeurtenis groots gevierd, in aanwezigheid van de Chinese president Xi Jinping. Het bleek achteraf een voorteken voor de manier waarop Hongkong letterlijk terug tot de orde werd  geroepen door de regering van de Volksrepubliek. Nu precies een jaar geleden stelde de regering in Beijing een nationale veiligheidswet in Hongkong in werking, waarmee feitelijk een eind kwam aan het principe van ‘één land, twee systemen’.   Dat principe zou geldig zijn tot vijftig jaar na de teruggave, met een eigen onafhankelijke rechtsspraak, een eigen (min of meer) democratische gekozen bestuur. Een eigen status met vrijheden die in het Chinese vaderland op z’n best heel beperkt zijn.

Kernbegrip in de voor Hongkong nieuwe wetgeving is het begrip ‘patriottisch’: liefde voor het vaderland. In de praktijk heeft dat inmiddels betekend dat de volksvertegenwoordigers van de prodemocratische oppositie zijn afgetreden, leiders van de prodemocratische protestbeweging zijn gearresteerd en veroordeeld tot gevangenisstraffen. Een kritische krant is het verschijnen onmogelijk gemaakt nadat de eigenaar en de hoofdredactie werden opgepakt en het bedrijfskapitaal bevroren.

Vaderlandsliefde wordt boven diversiteit van meningen gesteld, onderwijs wordt daaraan dienstbaar gemaakt, evenals de rechtsspraak.

Zo is 1 juli tot een dag van herdenken geworden, van wat Hongkong ooit was, van een stad die zich liet voorstaan op een eigen systeem, dat, ook hoe beperkt soms ook, stond voor burgerrechten en democratische vrijheid. 

Op zondag 24 november 2019 maakten we in Hongkong de deelraadsverkiezingen mee. Een plechtig feest van de democratie dat resulteerde in een klinkende overwinning van de prodemocratische partijen, in 17 van de 18 deelraden. Vandaag de dag wordt hen het vuur aan de schenen gelegd en eigenlijk alleen patriottisme gevraagd. Anders dreigt afzetting of erger.

Wat in Hongkong aan het gebeuren is, wordt uiteindelijke samengevat in de vraag aan iedere samenleving: wat is belangrijker: vaderlandsliefde of de vrijheidsliefde.

Laat 1 juli een dag zijn van vieren en herdenken, dag van samen-leven in de volle betekenis, of niet.  

Kerstgroet uit Hong Kong

On door Tjeerd de BoerinBlogEen reactie plaatsen

24 december 2013

Afgelopen vrijdag was het de laatste dag van het ‘herfstsemester’ van het Lutheran Theological Seminary (LTS), ons eerste semester in Hong Kong. Eerst was er de (dagelijkse) ochtendwijding, die nu natuurlijk in het teken van Kerst stond, daarna een mini-graduation. De diploma-uitreiking is gewoonlijk in mei, aan het eind van het cursusjaar, maar drie afgestudeerden kregen nu hun diploma (master in pastoraat en diaconie) omdat hun visum afliep en ze naar huis terug moesten.

Lees verder “Kerstgroet uit Hong Kong” →

Eerste kennismaking met China

On door Tjeerd de BoerinBlogEen reactie plaatsen

13 april 2013

China is groot, overweldigend en ingewikkeld. Onze eerste week China op oriëntatiereis. Nogal wat mensen die we tegenkomen zeggen: álles wat je hoort over China is waar. En dat klopt. Hoe tegenstrijdig dat wat er gezegd wordt soms ook mag lijken: in dit land lijkt alles mogelijk, al was het alleen al vanwege de omvang. Praten over China kan eigenlijk alleen maar in superlatieven.

Lees verder “Eerste kennismaking met China” →

Verscherpt toezicht op religie in de Chinese samenleving

On door Tjeerd de BoerinGeen categorieEen reactie plaatsen

Sinds 1 januari 2018 geldt in China nieuwe wet- en regelgeving ten aanzien van religie. Als gevolg daarvan treedt de Chinese overheid steeds vaker en gerichter op tegen de aanhangers van religie en religieuze organisaties, en dus ook tegen christenen en kerken.

Dat is opvallend, omdat na de periode van regelrechte vervolging, die duurde van de communistische machtsovername in 1949 tot aan het eind van de Culturele Revolutie in 1976, juist een periode van ‘dauw’, van erkenning en zelfs van voorzichtige samenwerking was ingetreden.

Lees verder “Verscherpt toezicht op religie in de Chinese samenleving” →